WYKŁAD: Św. Franciszek Jacka Malczewskiego – obraz religijny czy modernistyczna autokreacja?
Malczewski pozostawił po sobie ogromną liczbę autoportretów. Część z nich to kryptoautoportrety, ponieważ artysta nadał własne rysy innym postaciom. Należy do nich obraz „Św. Franciszek” z 1908 r. Powstaje więc pytanie o cel tych zabiegów. Odpowiedź, która nasuwa się jako pierwsza, brzmi: Malczewski wcielił się w tę postać ponieważ identyfikował się z jej nauką, w głoszonych przez nią ideach widział fundament własnej drogi życiowej. Wstąpił wszak do franciszkańskiego zakonu tercjarzy i w habicie tercjarskim został pochowany. Ale można zadać także pytanie, czy na obrazie widzimy św. Franciszka, czy raczej samego Malczewskiego, który przemawia do bohaterów swoich obrazów – Parek przędących nić, życia, fanów, chimery? A jeśli tak, czy mówi im to samo, co św. Franciszek mówił swoim słuchaczom, ptakom i rybom? Przyjrzymy się obrazom Malczewskiego, żeby tego dociec, a jest to niezbędne, żeby odpowiedzieć także na kolejne pytanie – o miejsce sztuki Malczewskiego w bardzo żywym w kulturze modernizmu nurcie franciszkanizmu, tworzonym przez artystów, którzy podejmowali różnorodny dialog z przesłaniem Biedaczyny z Asyżu.
Wykładowca: prof. Michał Haake
Historyk sztuki, profesor w Instytucie Historii Sztuki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Zajmuje się dziejami malarstwa i metodologią historii sztuki. Autor książek „Portret w malarstwie polskim u progu nowoczesności” (2008), „Figuralizm Aleksandra Gierymskiego” (2015); „Utracone arcydzieło. Losy obrazu Targ na jarzyny Józefa Pankiewicza” (2020).
Ilustracja: Jacek Malczewski, Św. Franciszek, 1908, olej/płótno, Wł. Muzeum Narodowe w Warszawie
__________________________________________
Wykład jest wydarzeniem towarzyszącym wystawie pt. “POVERELLO. Św. Franciszek z Asyżu” | 02.10.2026 – 10.01.2027
Bilety:
- 25 zł – 1 wykład
- 10 zł – 1 wykład – dla posiadaczy Biletu Rocznego MAW (Bilet Roczny (365 dni): 160 zł normalny, 120 zł ulgowy)
- 150 zł – karnet na 12 wykładów zaplanowanych w terminie październik – grudzień 2026 r.
Bilet na wykład upoważnia do zwiedzania wystawy “Poverello” w dniu wykładu do g. 20:00.
